Ostatni mecz Futsal Ekstraklasy, który można określić jako play-off - maj 2016 roku, Gatta wygrywa z Pogonią i zostaje mistrzem Polski Ostatni mecz Futsal Ekstraklasy, który można określić jako play-off - maj 2016 roku, Gatta wygrywa z Pogonią i zostaje mistrzem Polski fot. Krzysztof Staniucha (nasze.fm)

„Każdy z każdym” i po lidze? W czołówce Europy gra tak tylko Kazachstan

Zdecydowana większość europejskich lig kończy się play-offami. W sezonie 2018/19 tylko jedna liga - w Kazachstanie - grała takim systemem, w którym po rozegraniu sezonu zasadniczego nie było żadnych dodatkowych meczów.
W Polsce ostatni raz play-offy - szczątkowe już - mieliśmy w sezonie 2015/16, gdy po rundzie zasadniczej rozegrano dwa dodatkowe mecze finałowe i o trzecie miejsce. Mistrzem Polski została wówczas na własnym parkiecie Gatta Active Zduńska Wola. Później mieliśmy do czynienia z systemem skopiowanym z ekstraklasy "trawiastej" - po rundzie zasadniczej tabela dzielona była na dwie połowy, z których drużyny grały między sobą dodatkowe mecze systemem "każdy z każdym", bez rewanżów. Dodatkowo punkty z fazy zasadniczej dzielone były na pół. System, zaproponowany po raz pierwszy przez Jakuba Lempskiego z AZS UG, stanowił kompromis między play-offami, w których zwycięzca fazy zasadniczej mógł zostać bez medalu, a standardową ligą, w której ostatnie kolejki mogą być grą o tzw. "pietruszkę".
Mimo zapowiedzi, że system będzie sprawdzany przez trzy lata, zmieniono go już po dwóch, usuwając zasadę dzielenia punktów. Doprowadziło to do całkowitego wypaczenia ww. kompromisu i sprawiło, że w ostatnich kolejkach ubiegłego sezonu mieliśmy całą serię pojedynków o nic. Kolejną zmianę w pewnym sensie wymusiło poszerzenie ligi do 14 zespołów.

Jak wynika z przeprowadzonej przez Futsal-Polska kwerendy, polski system z podziałem punktów wcale nie był najdziwniejszy i najbardziej skomplikowany w Europie. Jeszcze ciekawiej było np. na Węgrzech, gdzie najpierw 10 zespołów zagrało 18 kolejek "każdy z każdym". Później stawkę podzielono na dwie grupy, ale nie dolną i górną połówkę - tylko zespoły z miejsc 1, 4, 5, 7, 9 w grupie A oraz 2, 3, 6, 8, 10 w grupie B. Zespołom przyznano na starcie rundy dodatkowej odpowiednią liczbę punktów (miejsca 1-2 - 6 punktów, później 4, 3, 2, 1) i znów każdy w jej ramach grał z każdym. Dopiero zwycięzcy obu grup spotkali się w wielki finale play-off. Mistrz kraju MVFC-Berettyóújfalu zagrał więc łącznie 31 meczów, zanim sięgnął po tytuł.

Z drugiej strony całe rozgrywki w Turcji zajęły raptem dwa weekendy.

Zdecydowanie najczęstszym systemem są jednak klasyczne play-offy po klasycznej lidze. Z drużyn z czołówki rankingu UEFA tylko w Kazachstanie zdecydowano się na system, wyłaniany jest na podstawie fazy zasadniczej. Oprócz Kazachstanu, gdzie pierwszy raz do rozgrywek przystąpiło aż (!) 7 zespołów, zwykłym systemem mecz i rewanż grano w Anglii, Szwecji i Czarnogórze, które zamykają trzecią dziesiątkę rankingu UEFA. Dalej już nie sprawdzaliśmy, ponieważ im głębiej kopać w rankingu, tym trudniejsze staje się wyszukanie wyników.

Oprócz Kazachstanu, Anglii, Szwecji i Czarnogóry na system z dodatkową rundą, ale taki, który również nie gwarantuje emocji do końca, zdecydowano się w zeszłym sezonie na Ukrainie, w Polsce i w Macedonii Północnej. Z kolei we Francji, Turcji i Albanii o mistrzostwie decydował jeden mecz finałowy.

Z poniższego zestawienia jasno wynika, że wprowadzenie play-offów nie jest równaniem tylko do czołówki europejskiej, ale do ogólnej tendencji na Starym Kontynencie. Powtórzmy - na 30 państw tylko w czterech gra się wyłącznie fazę zasadniczą. W czołowej piętnastce - tylko w jednym. W sezonie 2019/20 do tego ekskluzywnego grona dołączy polska Futsal Ekstraklasa.

#federacjasystem rozgrywekmistrz
 1. ru Rosja

PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)

MFK Tiumeń
 2. es Hiszpania PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
FC Barcelona Lassa
 3. pt Portugalia PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Benfica Lizbona
 4. kz Kazachstan LIGA
(7 zespołów - 24 kolejki)
Kairat Ałmaty
 5. ua Ukraina LIGA Z FAZĄ MISTRZOWSKĄ
(dodatkowa runda dla 6 najlepszych zespołów)
Prodexim Chersoń
 6. az Azerbejdżan 1 MECZ FINAŁOWY
(7 zespołów - 24 kolejki + play-offy)
Araz Naxçıvan
 7. it Włochy PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Italservice Pesaro
 8. rs Serbia PLAY-OFF
(finał do 2 zwycięstw)
Ekonomac Kragujevac
 9. si Słowenia PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Dobovec Pivovarna Kozel
10. hr Chorwacja PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Novo Vrijeme Makarska
11. hu Węgry PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
MVFC-Berettyóújfalu
12. cz Czechy PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Sparta Praga
13. ro Rumunia PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Imperial WET Miercurea-Ciuc
14. pl Polska LIGA Z FAZĄ MISTRZOWSKĄ
(12 zespołów - 27 kolejek)
Rekord Bielsko-Biała
15. fr Francja 1 MECZ FINAŁOWY
(12 zespołów - 22 kolejki + półfinały)
Toulon Elite Futsal
16. sk Słowacja PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Pinerola Bratysława
17. by Białoruś PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Stalitsa Mińsk
18. nl Holandia PLAY-OFF
(finał do 2 zwycięstw)
Hovocubo Hoorn
19. ba Bośnia i Hercegowina PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
FC Mostar SG Staklorad
20. be Belgia PLAY-OFF
(finał do 2 zwycięstw)
Futsal Project Halle-Gooik
21. ge Gruzja PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Georgians Tbilisi
22. mk Macedonia Północna LIGA Z FAZĄ MISTRZOWSKĄ
(10 zespołów - 18 kolejek + 9 meczów dla 4 najlepszych zespołów)
KMF Shkupi 1927
23. fi Finlandia PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Kampuksen Dynamo
24. lv Łotwa PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Nikars Ryga
25. tr Turcja 1 MECZ FINAŁOWY
(całe rozgrywki zajęły 2 weekendy)
Gazi Üniversitesi Spor Kulübü
26. md Mołdawia PLAY-OFF
(finał do 3 zwycięstw)
Dinamo Kiszyniów
27. en Anglia LIGA
(12 zespołów - 22 kolejki)
London Helvecia FC
28. al Albania 1 MECZ FINAŁOWY
(po szybko rozegranej lidze)
KF Tirana
29. se Szwecja LIGA
(14 zespołów - 26 kolejek)
IFK Uddevalla
30. me Czarnogóra LIGA
(11 zespołów - 20 kolejek)
KMF Titograd