Sprawa rozbija się o liczbę zawodników, którzy mogą w ramach jednej drużyny być zgłoszeni do meczu. Geneza problemu jest długa. Do niedawna kadra meczowa zespołu mogła liczyć maksymalnie 12 zawodników. W przepisach zawsze mowa jest w tym momencie nie o łącznej liczbie, a o liczbie zawodników rezerwowych - w tym przypadku do niedawna było to 7 futsalistów. Późniejsze zmiany w przepisach gry FIFA umożliwiły wprowadzenie dodatkowych 2 zawodników, do łącznej liczby 9 rezerwowych. Skorzystała z tego w poprzednim sezonie ekstraklasa, gdzie ewentualny 13. i 14. zawodnik musieli jednak być młodzieżowcami. A propos tego była zresztą kontrowersja, gdy w pojedynku AZS UŚ Katowice - Remedium Pyskowice jedna z drużyn zapomniała o tym zastrzeżeniu. Efektem był walkower, który notabene przesądził wówczas o awansie Remedium do czołowej ósemki.

Spójrzmy jednak na to, jak wygląda to w obecnym sezonie. Podstawą są oczywiście oficjalne przepisy gry w futsal (ang. Futsal Laws of the Game) sygnowane przez FIFA. W wersji angielskiej są one dostępne na stronie federacji. Posłużmy się polskim tłumaczeniem. Artykuł 3 - Liczba zawodników mówi (m.in.):

W zawodach mistrzowskich rozgrywanych pod auspicjami FIFA, federacji kontynentalnych lub rozgrywanych pod auspicjami związków krajowych, maksymalna liczba zawodników rezerwowych wynosi dziewięć. Regulamin rozgrywek musi określić ilość zawodników rezerwowych jednakże maksymalnie dziewięciu. Liczba zmian podczas meczu jest nieograniczona.

Jednoznacznie zostało zatem stwierdzone, że w meczu w barwach jednej drużyny uczestniczyć może maksymalnie 14 zawodników (9 rezerwowych), ale liczba ta musi zostać zapisana w regulaminie danych rozgrywek. W ekstraklasie stosowny zapis (Artykuł 27 pkt 5) wygląda następująco:

Na ławkach rezerwowych może zasiadać sześciu oficjalnych przedstawicieli klubowych, w tym trener oraz dziewięciu zawodników rezerwowych. Ich imiona i nazwiska muszą być wpisane do protokołu meczowego.

Potwierdzenie tego przepisu można znaleźć także w Artykule 28 pkt 6, który "zaleca" wpisywanie do protokołu 14 zawodników. Przy czym oczywiście owe zalecenie nie jest żadnym nakazem, bo można wpisać i mniej. Nie ma już obwarowania, że ewentualni dodatkowi zawodnicy muszą być juniorami.

Teraz spójrzmy, jak wygląda sytuacja w regulaminie I ligi. Dokument ów był już dwukrotnie zmieniany od pierwszego uchwalenia w czerwcu 2013, ostatnie zmiany naniesiono na posiedzeniu Zarządu PZPN 4 października 2013 (Uchwała nr X/265). Październikowe zmiany dotyczyły głównie kwestii finansowych, a konkretnie zmniejszenia obciążeń dla klubów z północnej I ligi, proporcjonalnie do liczby rozgrywanych meczów. W tym wypadku interesuje nas Artykuł 27 pkt 2:

Na ławkach rezerwowych może zasiadać maksymalnie siedmiu oficjalnych przedstawicieli klubowych oraz siedmiu zawodników rezerwowych, którzy muszą mieć założone koszulki odróżniające się kolorem od koszulek zawodników. Ich imiona i nazwiska muszą być wpisane do protokołu meczowego.

Ponownie w kolejnym artykule znajdujemy potwierdzenie tego przepisu. W Artykule 28 pkt 2 "Zaleca się wpisywanie 12 zawodników do protokołów sędziowskich".

Jak ustaliliśmy w łącznie 23 meczach I ligi w barwach jednej z drużyn grało więcej niż 12 zawodników. Szczegółowy wykaz tych spotkań zamieszczamy poniżej. Sprawą tą zainteresowaliśmy się już w listopadzie, w PZPN-ie zostaliśmy odesłani do rzecznika Jakuba Kwiatkowskiego. Na 6 pytań, które wysłaliśmy e-mailem, rzecznik odpowiedział oświadczeniem:

W związku z taką odpowiedzią zadzwoniliśmy do przedstawicieli klubów z obu grup I ligi, a także do pierwszoligowych sędziów. Uzyskaliśmy 0 (słownie: żadnej) odpowiedzi potwierdzających wypowiedź rzecznika. Nie było ani jednego maila z Departamentu Rozgrywek PZPN w tej sprawie. W żaden sposób nie zostali również poinformowani arbitrzy - ani na egzaminach sędziowskich, ani nawet w formie notki na stronie Kolegium Sędziów Futsalu. Nie ma ani jednego dokumentu, który owe "poinformowanie o pomyłce" mógłby potwierdzić i który otrzymaliby wszyscy zainteresowani.

Na marginesie wypowiedzi rzecznika warto też zauważyć, że większość klubów protokół sędziowski ściąga ze strony Futsal Ekstraklasy. Druk ten wciąż przewiduje rozwiązania z zeszłego sezonu (14 zawodników tylko w ekstraklasie, na dodatek muszą to być młodzieżowcy). W rozmowach z przedstawicielami klubów dowiedzieliśmy się, że część z nich wypełnia protokół w systemie Extranet, gdzie faktycznie przewidziano możliwość wpisania 14 zawodników. Aczkolwiek niewiele to zmienia, bo czy gdyby miejsc było 20, kierownicy również wpisywali by komplet bez zastanowienia?

Na jeszcze jeden trop naprowadził nas przedstawiciel jednego z klubów z południa. Jak nam powiedział, przed jednym ze spotkań pytał o tę kwestię obserwatora meczu, jednego z tych najlepiej rozpoznawalnych. Ów stwierdził, że w I lidze można grać 14 zawodnikami. Celowo nie ujawniamy jego nazwiska, podobnie jak sędziów, którzy obstawali przy tej wersji, płynącej ich zdaniem wprost z przepisów i regulaminu. Pytanie do wspomnianego obserwatora padło jednak dopiero w późniejszej fazie rozgrywek, tymczasem już w 1. kolejce południowej I ligi w 13 zawodników grała Gwiazda Ruda Śląska.

Po ustaleniu tych szczegółów ponownie zwróciliśmy się do Jakuba Kwiatkowskiego z prośbą o wyjaśnienie, kiedy rzekomo sędziowie i kluby zostały poinformowane o "pomyłce" w regulaminie. Odpowiedź dotyczyła tylko tych drugich - zdaniem rzecznika "(...) temat regulaminu, w którym były informacje na temat właściwej liczby zawodników zgłaszanych do meczów (5 + 9 rezerwowych) był omawiany na przełomie sierpnia i września podczas spotkania przedstawicieli klubów z przewodniczącym Komisji ds. Futsalu i Piłki Plażowej PZPN."

Jeśli powyższa informacja miałaby być prawdziwa, to od tego czasu minęło kilka miesięcy, w czasie których regulamin mógł zostać oficjalnie poprawiony. Nie został. Czekaliśmy z publikacją tego artykułu, myśląc, że zgodnie ze słowami rzecznika "formalność" zostanie dopełniona na grudniowym posiedzeniu Zarządu PZPN. Posiedzenie to odbyło się 13 grudnia, ale - co akurat zrozumiałe - podjęte uchwały są publikowane na stronie www.pzpn.pl z lekkim opóźnieniem. Tym razem nastąpiło to w okolicach świąt. Pośród 15 podjętych uchwał próżno szukać jakiejkolwiek bezpośrednio związanej z futsalem.

Teoretycznie wszystkie wyniki uzyskane w rozegranych niezgodnie z regulaminem meczach są do zmiany. Trudno bowiem sobie wyobrazić, na podstawie jakich dokumentów wniosek ewentualnie zainteresowanego klubu miałby zostać odrzucony. Weryfikacje wyników na walkowery całkowicie przewróciłyby kolejność w południowej I lidze, bo - co ciekawe - na północy dwukrotnie tylko Unisław Team wystawiał ponadnormatywny skład i to dopiero pod koniec rundy. Czyżby na północy dokładniej czytali regulaminy? Na pewno budzi zainteresowanie fakt, że na 23 feralne mecze ani razu 13 lub więcej zawodników nie wystawiał klub, który w I lidze grał już rok temu (KS Gniezno, AZS Uniwersytet Warszawski, AZS UMCS Lublin, Elhurt-Elmet Helios Białystok, Red Dragons Pniewy i Marex Chorzów).

Otwartym pozostaje także pytanie, dlaczego Departament Rozgrywek nie zareagował, gdy zainteresowaliśmy się tą sprawą. Bo również od tego czasu nie było żadnej oficjalnej informacji, sprostowania bądź wyjaśnienia tej kwestii. Pozostaje czekać, czy któryś z klubów zechce "sprawdzić" PZPN. Jesteśmy bardzo ciekawi, jak związek poradzi sobie z tą sprawą. Sceptykom, którzy powiedzą, że liczba zawodników i tak nie ma znaczenia mówimy tylko, że aż 17 (na 23, czyli prawie 3/4) feralnych meczów zakończyło się zwycięstwem liczniejszej drużyny.

Poniżej przedstawiamy wykaz meczów I ligi, w których wystąpiła ponadnormatywna liczba zawodników w jednym z rywalizujących zespołów. Dane pochodzą z systemu Extranet i nie ma znaczenia, czy wszystkich czternastu zawodników w istocie wybiegło na parkiet. Liczbą zawodników (w nawiasie) zaznaczyliśmy, która z drużyn grała nieregulaminowym składem. Jeśli ewentualna weryfikacja wyniku zmieniłaby, komu po danym spotkaniu przyznano punkty - rezultat wyróżniliśmy ciemniejszą czcionką.